Online Antisemitisme

Dit methodologisch document biedt een toelichting op de rapporten over antisemitisme in het Nederlandse sociale media landschap over de periode 2021-2024. Het document behandelt achtereenvolgens de gehanteerde definitie van antisemitisme, de toegepaste methodologie, de technische aspecten van het onderzoek, en een reflectie op de mogelijkheden en beperkingen van big data analyse.

Dit rapport biedt een gedetailleerde technische documentatie van onze methodologie; van dataverzameling tot algoritmische implementatie.

Dit overkoepelend rapport brengt de ontwikkeling van antisemitisme op Nederlandse sociale media in kaart over een aaneengesloten periode van vier jaar: 2021, 2022, 2023 en 2024. De keuze voor een longitudinale blik is noodzakelijk om te begrijpen hoe antisemitisme zich ontwikkelt en aanpast aan een steeds veranderend maatschappelijk en politiek landschap.

Bekijk de executive summary voor een beknopt overzicht van de belangrijkste bevindingen uit het longitudinale onderzoeksrapport over 2021, 2022, 2023 en 2024.

De bevindingen uit 2021 schetsen een beeld van antisemitisme dat weliswaar een minderheid van het totale online discours vormt, maar structureel verankerd is in brede ideologische netwerken en zich manifesteert in uiteenlopende thema’s en topics en over alle onderzochte platformen. De nauwe verwe venheid met complotdenken (aanwezig in circa twee derde van alle antisemitische berichten), Holocausttrivialisering en bredere extremistische discoursen, plus de sterke event-gedreven dynamiek, onderstrepen dat online antisemitisme niet op zichzelf staat, maar reageert op en gevoed wordt door maatschappelijke ontwikkelingen.

Bekijk de executive summary voor een beknopt overzicht van de belangrijkste bevindingen uit het onderzoeksrapport over 2021.

De bevindingen uit 2022 bevestigen en versterken het beeld dat uit 2021 naar voren kwam: antisemitisme online is een persistent en dynamisch fenomeen, structureel ingebed in complotgedreven netwerken en voortdurend aangepast aan actuele maatschappelijke en geopolitieke contexten. De lichte daling in absolute aantallen gaat gepaard met een verharding van de toon en een bredere verspreiding door het netwerk.

Bekijk de executive summary voor een beknopt overzicht van de belangrijkste bevindingen uit het onderzoeksrapport over 2022.

De bevindingen uit 2023 bevestigen dat antisemitisme online een persistent, dynamisch en adaptief fenomeen is dat zich fundamenteel heeft verdiept en verbreed ten opzichte van voorgaande jaren. De Hamas-aanslagen van 7 oktober markeren een breekpunt: het antisemitische landschap is na die datum kwantitatief en kwalitatief getransformeerd, met een verdubbeling van het aandeel antisemitische berichten, een explosieve groei van het aantal doodsbedreigingen in absolute aantallen, de opkomst van conflict-gerelateerde narratieven en de eerste verschijning van AI-gegenereerde memes en de genocidale TKD oproep in Nederlandse content.

Bekijk de executive summary voor een beknopt overzicht van de belangrijkste bevindingen uit het onderzoeksrapport over 2023.

De bevindingen uit 2024 bevestigen dat antisemitisme online in Nederland een persistent, dynamisch en nu ook structureel verhoogd fenomeen is. De stabilisatie op het verhoogde niveau van 2023, gecombineerd met de verdere verharding van het taalgebruik, de exponentiële groei van doodsbedreigingen, de dominantie van conflict-gerelateerd antisemitisme en de toenemende buitenlandse beïnvloeding via internationale alt-right-netwerken, onderstrepen dat er sprake is van een nieuw normaal.

Bekijk de executive summary voor een beknopt overzicht van de belangrijkste bevindingen uit het onderzoeksrapport over 2024.