Artikelen

‘Antisemitisme’ betekent ‘Jodenhaat’. Maar het woorddeel ‘semitisme’ wordt soms onterecht in verband gebracht met andere volkeren dan Joden, waaronder Arabieren. Dit levert wel eens verwarring op, en zelfs de misvatting dat antisemitisme een vorm van racisme is tegen Joden én Arabieren. Deze pagina geeft een beknopte uitleg over de herkomst en betekenis van het woord.

Laatste update 15 november 16.30 uur. Na de wedstrijd Ajax tegen Maccabi Tel Aviv is het in Amsterdam helemaal uit de hand gelopen. Wat is er in die uren na de wedstrijd en daarvoor precies gebeurd? De Amsterdamse driehoek (burgemeester, politiechef en hoofdofficier van justitie) hebben maandagavond laat een feitenrelaas naar buiten gebracht. Een korte reconstructie van de gebeurtenissen van de nachten van woensdag op donderdag en donderdag op vrijdag.‍

Stolpersteine met het woord Gaza erop, een spandoek waar “Gaza = Auschwitz” op staat en graffiti waar een Davidster wordt vergeleken met een hakenkruis. Dit zijn enkele van de vele meldingen die CIDI bijna dagelijks ontvangt. Dit laat een trend zien die al langer gaande is en sinds het begin van de oorlog tussen Hamas en Israël versterkt de kop op steekt: de vergelijking met de Holocaust.

Wat een feest van licht en hoop had moeten worden, draaide uit op een bloedbad. Twee moslimterroristen richtten een afschuwelijk bloedbad aan onder Joden die de opening van Chanoeka vierden. Bij de aanslag vielen vijftien doden en tientallen gewonden. Volgens de Joodse gemeenschap in Australië was zo’n aanslag echter een kwestie van tijd. The writing was on the wall, zo klinkt het. Hoe kon het zo ver komen? En wie zat hierachter?

De Amsterdamse wethouder Touria Meliani presenteerde vorige maand de nieuwe stedelijke aanpak van antisemitisme. De hoofdstad wil meldingsbereidheid vergroten, gesprekken organiseren met de Joodse gemeenschap en ‘ontmoetingen’ faciliteren om vooroordelen te verminderen. Die ambitie wordt ondersteund door 250 duizend euro, gekoppeld aan eerdere investeringen voor versterking van Joods leven.

Joodse inwoners van New York City zijn opnieuw veruit het vaakst slachtoffer van haatmisdrijven. Politiecijfers tonen een structureel en disproportioneel patroon van antisemitisch geweld en intimidatie, terwijl het stadsbestuur onder burgemeester Zohran Mamdani beleidsmatig afstand neemt van internationaal erkende definities van antisemitisme.

Antisemitisme komt op grote schaal voor in Europese klaslokalen. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van UNESCO onder leraren in de Europese Unie, gepubliceerd rond Holocaust Memorial Day. Meer dan drie kwart van de ondervraagde docenten zegt ten minste één antisemitisch incident tussen leerlingen te hebben meegemaakt. Volgens UNESCO laten de resultaten zien dat antisemitisme, Holocaustontkenning en geweld tegen Joodse leerlingen ook binnen het onderwijs een structureel probleem vormen.

De aanslagen op een synagoge in Rotterdam en een Joodse school in Amsterdam hebben veel indruk gemaakt. De Joodse gemeenschap is er hard door geraakt en velen voelen zich onveilig. De incidenten passen binnen een breder patroon van aanslagen op Joodse doelen wereldwijd sinds de uitbraak van de oorlog tussen de Islamitische Republiek Iran en de Verenigde Staten en Israel. Het klimaat waarin deze aanslagen plaats kunnen vinden gaat echter al verder terug. Voortzetting van zwak beleid kunnen we ons niet veroorloven.

In 2018 zag VOLT het levenslicht, die als pan-Europese partij actief wilde worden in de meeste EU-lidstaten. De beweging noemt zichzelf progressief en zegt in het partijprogramma het bestrijden van discriminatie, racisme en uitsluiting hoog in het vaandel te hebben staan. In schril contrast met die boodschap staat de onthulling door het Duitse kwaliteitsblad Die Zeit dat binnen verschillende afdelingen van VOLT antisemitisme voorkomt. De Nederlandse tak gaat daarbij vrijuit, maar verhoudt zich wel problematisch tot het onderwerp.

In 2024 heeft het aantal antisemitische incidenten in Nederland een zorgwekkend record bereikt. Uit de vandaag gepubliceerde Monitor Antisemitische Incidenten van CIDI blijkt dat er vorig jaar 421 incidenten zijn geregistreerd – een stijging van 11 procent ten opzichte van 2023, dat al als historisch hoog werd aangemerkt. Het is het hoogste aantal sinds CIDI veertig jaar geleden begon met het bijhouden van meldingen en toont aan dat antisemitisme in Nederland in alarmerend tempo toeneemt. Ter vergelijking: tussen 2012 en 2022 lag het gemiddelde aantal geregistreerde incidenten op 138 per jaar. In de afgelopen twee jaar is dit aantal met maar liefst 305 procent gestegen.

-

Antisemitisme komt voor in verschillende vormen: van vijandige opmerkingen tot bedreiging of uitsluiting. Begrijpen wat antisemitisme precies is, helpt bij het herkennen en bestrijden.

Geen enkele beschuldiging heeft zoveel verwoestende gevolgen gehad als die van de Joodse deïcide.

Elke melding wordt met zorg behandeld door ons team. We kijken wat er speelt, nemen contact op als dat kan en zorgen voor passende actie of doorverwijzing.

Bijna 80 jaar na de Holocaust zien we steeds vaker hoe de Holocaust openlijk in twijfel wordt getrokken.

Zoals dat vaak met taal gebeurt, nemen woorden en begrippen door de eeuwen heen een andere betekenis aan dan de letterlijke.

Voor jezelf, maar ook voor anderen. Om antisemitisme goed te kunnen bestrijden is het noodzakelijk om non-stop in kaart te blijven brengen wat er precies speelt

Meld Antisemitisme is er voor iedereen die antisemitisme wil melden of begrijpen. We werken onafhankelijk, zorgvuldig en met aandacht voor zowel persoonlijke verhalen als maatschappelijke patronen.

Het stereotype dat Joden en geld onafscheidelijk met elkaar verbonden zijn heeft een lange voorgeschiedenis. Maar waar komt dit idee eigenlijk vandaan?