1. Luister en neem een melding serieus

Een melding van antisemitisme maken is voor veel mensen niet makkelijk. Vaak horen wij dat mensen een incident niet melden omdat zij ‘het niet groter willen maken dan het is’, een eerdere melding slecht of niet is afgehandeld, ze bang zijn voor escalatie, of niet willen dat meer mensen weten dat zij Joods zijn. Begin daarom altijd met luisteren. Laat iemand rustig zijn verhaal doen en maak duidelijk dat het goed is dat ze dit delen.

‍

Het kan natuurlijk ook voorkomen dat een melding van antisemitisme niet onder de definitie van antisemitisme valt (lees hier meer over de IHRA-definitie). Alhoewel het dan niet als een antisemitisch incident bestemeld kan worden, kan het nog altijd zeer pijnlijk zijn voor de melder. Het is belangrijk om ook dan begrip te tonen en de melding op een adequate manier af te handelen. Daarmee kan verdere escalatie voorkomen worden en vergroot u de meldingsbereidheid voor eventuele andere incidenten. Bovendien draagt een adequate afhandeling van dergelijke meldingen bij aan een inclusieve en veilige organisatie.

‍

2. Weet wat u ziet en waar u voor hulp kan aankloppen

Antisemitisme kent meerdere vormen. Een goede basiskennis helpt om situaties te herkennen en passend te handelen:

Expliciet antisemitisme
Dit zijn directe, duidelijk herkenbare uitingen, zoals: “kankerjood” en “Hitler had gelijk’’, maar ook opmerkingen waarin de Holocaust wordt ontkent of gebagatelliseerd.

Impliciet antisemitisme
Dit zijn uitspraken of gedragingen die niet altijd direct als antisemitisch worden herkend, maar wel gebaseerd zijn op stereotypen of complottheorieën over Joden. Denk bijvoorbeeld aan opmerkingen zoals: “alle Joden zijn toch rijk?” of “jullie hebben toch alle touwtjes in handen?”. Hieronder valt ook het aanspreken van (herkenbare) Joodse personen op het handelen van de Israelische regering, alsof zij daar persoonlijk verantwoordelijk voor zijn.

Impliciet antisemitisme komt veel voor en wordt regelmatig over het hoofd gezien. Soms wordt het gebracht als een grapje of luchtige opmerking, waardoor het minder snel als probleem wordt herkend. Juist die luchtige toon kan ervoor zorgen dat stereotypes zich ongemerkt herhalen en normaliseren.

‍

3. Ga in gesprek met de betrokkenen

Naast het gesprek met de melder is het belangrijk om ook met andere betrokkenen te spreken. Dit helpt om een volledig beeld van de situatie te krijgen en vormt de basis voor passende vervolgstappen. Soms realiseren mensen zich niet hoe hun woorden of gedrag bij anderen binnenkomen. Een open gesprek kan dan niet alleen inzicht geven, maar ook bijdragen aan bewustwording en meer begrip naar gevoeligheden.

‍

4. Leg vast wat er is gebeurd

Voor organisaties is het belangrijk om incidenten (anoniem) te registreren. Dit helpt om in kaart te brengen wat er speelt en overzichtelijk te houden of het om een op zichzelf staand incident gaat, of dat er sprake is van herhaald gedrag. Registratie is niet alleen relevant binnen de organisatie zelf, maar ook voor instanties zoals Meld Antisemitisme of (Online)Discriminatie.nl.

‍

5. Zorg voor een goede afhandeling

Laat de melder weten wat er met hun melding is gedaan. Een korte terugkoppeling geeft duidelijkheid en laat zien dat de melding serieus is opgepakt. Terugkoppeling is bovendien een belangrijk onderdeel van de afhandeling: het geeft de melder rust, helpt om het incident af te sluiten en maakt het makkelijker om verder te gaan voor alle betrokkenen. Het zorgt ook voor vertrouwen dat, mocht er opnieuw iets gebeuren, de melder zich veilig voelt om dit weer te melden.

i

Het bestrijden van antisemitisme begint bij onszelf, maar alleen samen kunnen we het probleem structureel aanpakken. De eerste stap is actief luisteren naar de ervaringen van de Joodse gemeenschap. Wanneer zij aangeven dat iets kwetsend of schadelijk is, is het belangrijk om deze signalen serieus te nemen. Vaak raken zulke opmerkingen diepgewortelde en historische pijnpunten. 

‍

Educatie speelt ook een cruciale rol. Veel antisemitisme is gebaseerd op misverstanden en eeuwenoude complottheorieën die meemoderniseren met de (online)wereld. Als je je verdiept in de geschiedenis van het Joodse volk en begrijpt waar vooroordelen vandaan komen, kun je antisemitisme beter herkennen. 

‍

Daarnaast is het belangrijk om in actie te komen wanneer je antisemitisme ziet. Dit kan betekenen dat je iemand aanspreekt op een ongepaste opmerking, antisemitische graffiti of bekladdingen meldt bij de gemeente of dat je een incident meldt via een platform zoals Meld Antisemitisme. Twijfel je of iets antisemitisch is? Stuur gerust een mail naar Meld Antisemitisme voor advies.

‍

Bij Meld Antisemitisme zetten wij ons dagelijks in om antisemitisme te bestrijden. Dat doen we op twee manieren: preventief en repressief.

• Preventief: wij geven voorlichting en educatie om antisemitisme te voorkomen. Zo ontwikkelen we onderwijsmateriaal en geven onze medewerkers regelmatig les op scholen over antisemitisme, het jodendom en hoe je met incidenten om kunt gaan. Preventie staat bij ons altijd voorop, omdat we geloven dat bewustwording en educatie de sleutel zijn om antisemitisme terug te dringen.
  
  
• Repressief: dit doen wij aan de ene kant door te pleiten voor betere wetgeving en een striktere handhaving daarvan bij antisemitische incidenten. Daarnaast doen wij zelf aangifte tegen personen die zich schuldig maken aan antisemitische incidenten, zowel in de openbare ruimte als online.

Zo zorgen we dat slachtoffers zich gesteund voelen en dat daders niet ongestraft blijven.